Korzyści postu 72 godzin: co naprawdę dzieje się w twoim ciele

Autofagia to system recyklingu twoich komórek. Rozkłada uszkodzone białka, niesprawne organelle i komórkowe śmieci, a części wykorzystuje do budowy nowych, zdrowych elementów. Jak ważny to proces, pokazuje Nagroda Nobla z 2016 roku dla Yoshinoriego Ohsumiego za badania nad autofagią.

Podczas 72-godzinnego postu autofagia wyraźnie przyspiesza od około 24 godziny i osiąga maksimum między 48 a 72. Dla wielu osób to główny powód, dla którego w ogóle podejmują przedłużony post.

Badania z USC pokazują, że przedłużony post trwający 48-72 godziny uruchamia odnowę układu odpornościowego opartą na komórkach macierzystych. Post obniża PKA, enzym, który musi zostać wyciszony, żeby komórki macierzyste przeszły w tryb regeneracji.

W trakcie postu usuwane są stare i uszkodzone komórki odpornościowe. Kiedy wracasz do jedzenia, organizm produkuje nowe, sprawne białe krwinki. Dlatego część badaczy mówi o poście 72-godzinnym jako o resecie odporności.

Ludzki hormon wzrostu mocno rośnie podczas przedłużonego postu. Badania pokazują nawet pięciokrotność normy po 48 godzinach. Ten wzrost ma konkretne zadanie: chronić masę beztłuszczową, kiedy ciało spala tłuszcz.

Dlatego wbrew obiegowej opinii podczas 72-godzinnego postu prawie nie tracisz mięśni. Twoje ciało jest zaprojektowane tak, żeby chronić mięśnie właśnie przez podwyższony hormon wzrostu i sięgać po zapasy tłuszczu.

Podczas postu poziom insuliny wyraźnie spada, często o 20-30 procent w pierwszej dobie. Twoje komórki dostają przerwę od ciągłego sygnału insulinowego i znów stają się na niego wrażliwe.

Badania pokazują, że post przerywany i przedłużony potrafi zauważalnie poprawić wrażliwość na insulinę, szczególnie przy istniejącej insulinooporności. Może to obniżyć ryzyko cukrzycy typu 2 i zespołu metabolicznego.

Wiele osób pości i opisuje w dniu 2 i 3 wyjątkową jasność umysłu. To nie tylko wrażenie: post podnosi BDNF, czyli czynnik neurotroficzny pochodzenia mózgowego, białko wspierające funkcje poznawcze, uczenie się i pamięć.

Do tego w ketozie mózg pracuje na ketonach, paliwie stabilniejszym niż glukoza. Znikają wahania cukru, które odpowiadają za mgłę mózgową i spadki energii.

Po 18-24 godzinach glikogen w wątrobie się kończy, a ciało przechodzi na spalanie zgromadzonego tłuszczu. Ketony we krwi sięgają wtedy zwykle 0,5-1,5 mmol/l, czyli ketozy odżywczej. Po 72 godzinach to często 2-5 mmol/l lub więcej.

To przełączenie nazywa się elastycznością metaboliczną: twoje ciało robi się sprawne w korzystaniu z tłuszczu. Wiele osób opisuje potem równą, stabilną energię bez zjazdów typowych dla metabolizmu opartego na glukozie.

Przedłużony post obniża markery zapalne, takie jak białko C-reaktywne (CRP) i cytokiny prozapalne. To wyciszenie stanu zapalnego prawdopodobnie stoi za sporą częścią pozostałych efektów.

Przewlekły stan zapalny wiąże się z wieloma chorobami, od chorób serca przez cukrzycę po schorzenia autoimmunologiczne. Przeciwzapalne działanie postu może tu pomóc.

Badania nad postem wodnym prowadzonym pod opieką lekarską pokazują duże poprawy ciśnienia. W jednym z nich 82 procent uczestników z nadciśnieniem osiągnęło po przedłużonym poście wartości prawidłowe, z wyraźnymi spadkami zarówno ciśnienia skurczowego, jak i rozkurczowego.

Odpowiada za to mniejsza podaż sodu, lepsza wrażliwość na insulinę i aktywacja układu przywspółczulnego, czyli trybu odpoczynku.

Część badań pokazuje, że post potrafi poprawić wyniki cholesterolu, w tym obniżyć LDL i trójglicerydy. Wyniki są jednak zmienne: jedni widzą poprawę, inni przejściowy wzrost w trakcie samego postu. Dłuższy trend po powrocie do jedzenia jest zwykle korzystny.

Większość osób traci podczas 72-godzinnego postu 2-3 kg, ale warto wiedzieć, z czego to się składa. Największa część to woda z opróżnionych zapasów glikogenu, bo każdy gram glikogenu wiąże około 3 gramów wody. Rzeczywista utrata tłuszczu to około 0,2-0,5 kg dziennie.

Prawdziwa korzyść dla wagi leży w resecie metabolicznym i lepszej wrażliwości na insulinę, które ułatwiają utrzymanie zdrowej wagi na dłuższą metę.

Post daje układowi trawiennemu pełną przerwę. Śluzówka jelit dostaje czas na naprawę, wzdęcia ustępują, a mikrobiom może się poukładać. Wiele osób po 72-godzinnym poście zgłasza lepsze trawienie i mniej nietolerancji pokarmowych.

Ukończenie 72-godzinnego postu buduje realną dyscyplinę i potrafi zmienić twoją relację z jedzeniem. Uczysz się, że głód przychodzi falami i mija, że funkcjonujesz bez ciągłego jedzenia i że zachcianki często rodzą się w głowie, a nie w żołądku. Wiele osób uznaje właśnie to przesunięcie za najcenniejszy długofalowy efekt.